Kulanka waxaa joogay oo ka qeyb-gallay dhamaan mas’uuliyiinta maamulka gobollka Hiiraan iyo saraakiisha Jabuuti ee AMISOM, waxaana si qata dheer looga wada hadllay muhiimada uu amnigu u leeyahay in hubku uusan ku sii jirin gacanta shacabka, madaama ay jiraan dad si gaar ah wali guryahooda ama goobahooda ganacsi hub ugu heysta.

Guddoomiyaha maamulka gobollka Hiiraan Cabdi Faarax Laqanyo oo kulanka ka hadllay ayaa sharaxay muhiimada ay leedahay in hubku uu ku jiro gacanta ciidamada, isaga oo sheegay in marnaba aan amni la sugi karin inta wali dad gaar ah magaalada isaga dhax heystaan hub.

Waxaa uu yiri guddoomiyaha “”‘Bulshada waa in ay kaalin ku yeellataa sugida amniga, annaga waxaan rabnaa in aan fursad u siino qeybaha bulshada kaalinta ay ka geysan karaa arintan, madaama la og-yahay in maamul iyo ciidan toona kaligood waxba qaban karin haddii aysan shacabku la shaqeyn, sidaa daraadeed odayaasha waxaan ognahay in ay yihiin qeyb muhiim ah oo bulshada ka tirsan, sidaa daraadeed waxaan rajeynayaa in aan wada jir u wada shaqeyn doono, waayo nabad-galyada cid gaar ah oo ay dan  ugu jirto malaha annaga oo dhan ayaa u baahan, gacanna waad nagu sii doontaa siddii shacabkan amni u helli lahaa,” ayuu yiri guddoomiyaha maamulka gobollka Hiiraan.

Sidoo kale waxaa ka hadllay kulanka Col Cismaan Dubad oo ah taliyaha ciidamada Jabuuti ee gobollka Hiiraan oo u mahad celiyay odayaasha dhaqanka isaga oo yiri ”’ ”Odayaasha runtii aad baan u amaanayaa, maxaa yeellay waa kuwo mar walba u taagan sidii ay bulshadani amni iyo xasilooni u halli laheyd, waayo nabad-galyada wax ka horeyn kara ma jiraan, sidaa daraadeed wada shaqeyntooda waan ka mahad celineynaa,” ayuu yiri Col Cismaan Dubad.

odayaashii ka qeyb-gallay kulanka ayaa sheegay in ay siweyn ula dhacsan yihiin dadaalka baaxada leh oo uu maamulka cusub ku bixinayo sidii wax looga qaban lahaa nabad-galyada, iyaga oo qiray in durbaba magaalada laga dareemayo isbadal dhinaca nabad-galyada, waxaana ay sheegeen in ay aqballeen soo jeedinta ah in maamulka lagu soo wareejiyo hubka wali ku harsan gacanta beellaha ama shacabka.

Hiiraan Net.

 
Saraakiisha ayaa sheegay in ay soo arkeen khasaaraha uu dhaliyay dabkaas oo ilaa iyo hadda inta la xaqiijiyay ay ku basbeelleen ama ku baaba’een ilaa 25 guri  oo ay ku nool yeellay qoysas ka mid ah dadka beerleyda ah ee  ku dhaqan tuulada.

 
Sidoo kale waxaa ay sheegeen in ay la kulmeen dadweyne faro badan n oo ka soo barakacay goobta uu dabka ka kacay, islamarkaasna aan haysan meel ay ku hoydaan, iyaga oo ku baaqay in si deg deg ah dadkaas gargaar loola gaaro.

 
”Waan soo aragnay khasaaraha meesha ka dhacay, runtiina waxaa ay ciidamadu ku raad joogaan dadkii ka danbeeyay dabka la qabasiiyay tuulada ayuu yiri,” mid ka mid ah saraakiisha maamulka gobollka Shabeellaha dhexe.

 
Waxaa ay ballan qaadeen cid kasta oo lagu hello danbigaas gubitaanka tuulada Mayoongaale ay sharciga horkeeni doonaan, islamarkaasna tallaabo cad laga qaadi doono.

 
Deegaano hoostaga Shabeelada Dhexe maalmihii ugu danbeeyay waxaa ka dhacayay dilal gooni gooni ah oo u dhaxeeya beelaha wada daga halkaas, kuwaasoo la sheegay ineey salka ku hayaan aargoosi iyo aanooyin qabiil.

 
Hiiraan Net.

 
Khilaaf sababay in uu hakad ku yimaado wada-shaqeynta maamulka gobolka iyo kan degmooyinka ayaa u dhaxeeyay guddoomiyaha gobolka Bay Cabdi Aadan Hoosow iyo ku xigeennadiisa.

 
Mid ka mid ah nabadoonada gobollka Bay Malaaq Cali C/raxmaan Shiino ayaa u sheegay warbaahinta in ay ugu danbeytii ku guuleyteen in ay xaliyaan khilaafka maamulka soo kala dhex galay, isagoo xusay in dhinacyadii is khilaafsanaa ay haatan heshiis yihiin.

 
Khilaafka ayaa soo ifbaxay kaddib markii guddoomiye ku xigeenka gobolka Bay Mustaf Ibraahim Cali  uu warbaahinta ka sheegay in uusan jirin wax wada shaqeyn ah oo u dhaxeeya maamulka gobolka, kan degmooyinka iyo guddoomiyaha gobolka.

 
Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa bishii February ee sanadkan maamul ku-meel-gaar ah oo lix bilood shaqeynaya u magacowday gobolka Bay, iyadoo labo bilood oo kaliya ay ka harsan tahay muddada loo qabtay in uu shaqeeyo maamulka.

 
Magaalada Baydhabo ee xarunta gobollka Bay ayaa lagu waramayaa in ay ka jiraan siyaasado is diidan, iyadoo mas’uuliyiinta halka ku wada sugan mid walba oo ka mid ah uu iskii u heysto ciidamo u gaar ah kuwaasoo qal qal ku ah amniga magaalada.

 
Hiiraan Net.

 
C/siis Abuu-muscab oo dhinaca howlgalada u qaabillsan Al-shabaab ayaa sheegay in ilaa iyo 10 madfac oo ay u adeegsadeen qorsiga hoobiyaha ay ku tuureen habeen hore xarunta madaxtooyada, iyaga oo sheegay in khasaare uu ka soo gaaray weerarkaas dowladda iyo AMISOM.’

 
”Weerar ayaan habeen hore ku qaadnay xarunta madaxtooyada Villa Soomaaliya, ilaa 10 madfac ayaa ku rinay, waxaana halkaa ka soo gaaray dowladda iyo AMISOM khasaare xoog leh,” ayuu yiri C/siis Abuu-muscab.

 
Laakiin ma uusan sheegin khasaaraha uu ka hadllayo inta uu la eg yahay ee soo gaaray dowladda iyo AMISOM, hasse ahaatee waxaa uu sheegay in ay sii wadi doonaan weerarada lagu beegsanayo xarumaha dowladda.

 
Inkastoo Abuu-muscab uu sheegay in ay khasaare gaarsiiyeen dowladda iyo AMISOM ayaa haddana waxaa xusid mudan in madafiicdii habeen hore lagu weeraray madaxtooyada u gudbeen xaafaddo ay ku nool yihiin dad rayid ah oo ku yaala degmada Wardhiigley.

 
Hiiraan Net.

 
Afhayeenka ciidamada midowgga Africa AMISOM Col Cali Aadan Xumud ayaa oo warbaahinta kula hadllayay magaalada Muqdisho ayaa sheegay in hawlgalkani uu yahay mid lagu xaqiijinayo amniga magaalada Muqdisho.

 
Waxaa uu sheegay Col Xamud in hawlgalka ay iska kaashanayaan ciidamada dowladda Soomaaliya iyo kuwa AMISOM wuxuuna tilmaamay iney kusoo qab-qabteen dad fara badan oo uu tilmaamay iney xiligan ku hayaan baaritaano kala duwan sida uu tilmaamay afhayeenka AMISOM.

 
Wuxuuna shaaca ka qaaday in ay hawlgalladan ka fulin doonaan dhammaan degmooyinka gobolka Banaadir iyo deegaanada ku xeeran caasimadda Muqdisho,wuxuuna ku nuuxnuuxsaday iney habeen iyo maalinba wadi doonaan hawlgalka ay ku xaqiijinayaan sugidda nabadgalyada magaalada Muqdisho.

 
Saakay ayaa lagu arkayay ciidamada dowladda iyo kuwa midowgga Africa AMISOM oo wada jir xaafaddo ka tirsan degmooyinka gobollka Banaadir, gaar ahaan degmooyinka Howl-wadaag iyo Wardhiigley ee gobollka Banaadir uga wada howlgal baaxad leh.

 
Dhinaca kale mar la weydiiyay in ciidamada Kenya ee qaybta ka ah AMISOM aysan dhex-dhexaad ka ahayn arimaha ka taagan jubooyinka isla markaane ay dhan u xaglineyso,wuxuuna kaga jawaabay in ciidamada Kenya markii hore ahaayeen balse xiligan ay yihiin Ciidamada AMISOM ayna ku hawlgalaan qorshaha AMISOM,wuxuuna ku gaabsaday in arinta ka taagan Jubooyinka ay tahay arin Soomaaliyeed oo u taalla Soomaalida.

 
AMISOM ayuu sheegay in ay xoogga saari doonto sidi loo sugi lahaa amniga caasimada Muqdisho, kadib weerar habeen hore lagu qaaday xarunta madaxtooyada Villa Soomaaliya.

 
Hiiraan Net.

 
Hadaba guddoonka baarlamaanka Soomaaliya ayaa digniin ama fariin u dirray xildhibaannada wali ka maqan fadhiyada baarlamaanka Soomaaliya, kuwaasoo intood badan ku sugan magaalada Nairobi ee dalka Kenya.

 
Guddoomiye ku-xigeenka koowaad ee baarlamaanka Soomaaliya Jeylaani Nuur Iikar oo ka hadllayay fadhi ay magaalada Muqdisho ku yeesheen xildhibannada baarlamaanka Soomaaliya, ayaa ugu baaqay xildhibaannada wali maqan in ay si deg deg ah ku soo xaadireen fadhiyada baarlamaanka, haddii kale guddoonka go’aan ka qaadan doono.

 
Waxaa uu sheegay Jaylaani Nuur Iikar xildhibaanka aan soo xaadirin kulamada baarlamaanka Soomaaliya sida ugu dhaqsiyaha laga yaabo in uu waayo xubnimadiisii baarlamaanka, iyadoo laga dalbanayo beesha uu ka soo jeedo in ay shaqsi kale ku soo badasho.

 
”Marar badan ayaa fariintan u dirrnay xildhibaannada, waxaadna mooda in wali laga dhaga-adeygayo, sidaa daraadeed waxaan leenahay xildhibaankii soo xaadir waayo kulamada baarlamaanka waxaa loo arkayaa shaqsi shaqadisii gabay, waxaana uu waayayaa xubnimadii baarlamaanka,” ayuu yiri Jeylaani Nuur Iikar.

 
Tiro xildhibaanno ah oo ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya ayaa safaro kala duwan ugu maqan dalka dibadiisa, kuwaasoo ilaa iyo hadda aan la ogeyn sababta ay uga maqan yihiin kulamada baarlamaanka.

 
Hiiraan Net.

 
Wararku waxaa ay sheegayaan in Al-shabaab toogasho ku dilleen C/llaahi Siraad oo 28 sano jir ah, iyaga oo ku eedeeyay in uu si hoos xiriir ula lahaa ciidamada dowladda ee ka dagaallamaya qeybo ka mid ah gobollada Gado, inkastoo arintaa aan si dhab ah loo ogeyn marka laga soo tagasho eedeynta Al-shabaab.

 
Dadka ku dhaqan degmada Buurdhuubo oo siweyn u garanayay ninka dhalinyarrada ah ee la toogtay ayaa sheegay in ay siweyn uga xun yihiin dilka lagu fuliyay C/llaahi Siraad oo sida ay sheegeen aan wax xiriir ah la laheyn ciidamada dowladda iyo dhinacyada iska soo horejeeda.

 
Ma’aha markii ugu horeysay oo ay kooxda Al-shabaab sidan oo kale toogasho ku dilleen dad ay ku eedeeyeen in ay la shaqeeyaan ciidamada dowladda iyo xoogagga kale ee ka soo horjeeda, iyaga oo marar kala duwan dilal noocan oo kale ah ka fuliyay deegaannada ay ka maamulaan gobollada koonfurta iyo bartamaha dalka Soomaaliya.

 
Hiiraan Net

 
”Annaga waxaan u aragnaa in danta dadka ay ku jirto dib u hishiisiin iyo in la hergallayo nidaamka federaaliisam-ka, laakiin waxaa leenahay cid diidan arintaa iyada ah, iyada ayaa og wax ay dooneyso,” ayuu yiri madaxweynaha maamulka Puntland C/raxmaan Faroole.

 
Mar uu soo hadal qaaday dastuurka waxaa uu  sheegay in faragalin lagu sameeyay isaga oo carabka ku dhuftay in wax badan laga badallay kii lagu soo saxiixay magaalada Nairobi, arintaas khatarteeda leh ayuu yiri madaxweyne C/raxmaan Faroole.

 
”Dalka Soomaaliya dastuur ayaa loo sameeyay, wadada furan oo dib heshiisiinta waa inay dhismaan maamulada federaalka, qaar waa tageen, kuwana hada ayay soo socdaan, intii is rabta ha sameysteen, dowladda dhexe waxaa leenahay soo dhoweeya, hadii aadan soo dhoweyn sida dastuurka qabo idinka cirka biyo ku og, idinkana dowlad federaal ah ma jirto”ayuu yiri C/raxmaan Faroole.

 
Madaxweynaha dowladda Soomaaliya Xassan Sheekh Max’uud oo dhawaan hadal ka jeedinayay munaasabad lagu qabtay magaalada Muqdisho ayaa sheegay in dowladda uu hogaamiyo tahay mid federaal ku dhisan, laakiin waqti la siiyo federaalka oo aan lagu deg degin.

 
Hiiraan Net.

 
Xildhibaannada booshinka ka keenay xukuumada oo tiradoodu gaareysay 129 xildhibaan ayaa hadda intooda badan u muuqda in ay kala jabeen, kadib markii ay shaaciyeen tiro ka mid ah xildhibaannadaas in ay ka laabteen go’aankoodii hore.

 
Xildhibaan Max’ed Cabdi Yuusuf oo ka mid ahaa xildhibannadii ugu cad cadaa ee waday mooshinka ka dhanka ah xukuumada, ayaa sheegay kadib markii ay ka fikireen dhibaatada ka dhan karta talaabada ay qaadayaan uu go’aansaday in uu dib uga noqdo, isaga oo sheegay in haddii ay jiraan qaladaad loo baahan yahay in si sharci ah arrimaha lagu saxo, laakiin aan la bur burin xukuumada hadda jirta.

 
Xildhibaan Khadiijo Max’ed Diiriye oo ah guddoomiyaha guddiga xuquuqul Insaanka baarlamaanka oo ka mid ah xildhibaannada olalaha ugu jira in la rido xukuumada, ayaa sheegtay in ay ka laabtay go’aankeedii hore kadib markii ay dhagesytay cabashada shacabka oo aan raali ka aheyn ayeey tiri in mooshin laga keeno xukuumada.

 
Xildhibannada sidoo kale arinta ka hadllay islamarkaana cadeeyay in ay ka laabteen go’aankoodi hore ayaa waxaa ka mid ahaa xildhibaan Cabdi C/llaahi Xaandhi, Pro Max’ed Cumar Dalxa, Sheekh Aadan Max’ed Nuur Madoobe iyo xildhibaanno kale.

 
Warar soo baxaya ayaa sheegay in xafiiska ra’iisal wasaaraha xukuumada Soomaaliya todobaadyadii aynu soo dhaafnayba dadaal xoog leh ugu jiray sidii loo kala fur furi lahaa xildhibaannada mooshinka ka keenay, taasoo ugu danbeytii lagu guuleystay.

 
Hiiraan Net.

 
Ciidamada ayaa waxa ay gallayaan guryaha ku yaalla xaafadaha ay hawlgallada ka wadaan iyagoona qab-qabanaya ragga gaar ahaan dhalinyarada,waxaana boqolaal ruux lasoo sheegayaa iney ciidanka iskugu geeyeen Xaafada laba-dhagax ee degmada Wardhiigley ee gobolka Banaadir kuwaas oo laga soo aruuriyey Xaafadaha Cali-kamiin,Xamar-Jadiid,Xamar-BileWadada Warshadaha iyo qeybo kale oo magaalada ah.

 
”Dhamaan jidadka xaafadahaas waxaa ay xir xiran yihiin dadkuna guryaha kama soo bixin karaan, kaliya ciidamadu waxaa sii deynayaan dadka la garanayo ama karar aqoosiga ah wata, cid kale oo ay ciidamadu fasaxayaan malaha,” ayuu yiri qof ku sugan mid ka mid ah xaafaddaha uu baaritaanka ka socdo.

 
Wararku waxaa ay sheegayaan in hakad ay ku jiraan isku socodka dadka iyo gadiidka xaafadahaas, waxaana la qab qabtay dad u badan dhalinyarro, waxaana ka mid ah arday ku sii jeeday dugsiyadooda waxbarasho iyo jaamacadaha magaalada, hawlgalka oo bilowday xalay galinkii danbe ayaa waxa ay ciidamadu ku qab-qabteen dad aad u fara badan.

 
Saraakiisha dowladda ee horkaceysa howlgalka ayaan ilaa hadda ka hadlin baaritaanada ay ka wadaan xaafadaha degmada War-dhiigley ee gobolka Banaadir,waxaana lagu wadaa iney warbaahinta la hadlaan marka ay soo gabagabeeyaan hawlgalka ballaaran ee ay ka wadaan xaafadaha degmada Wardhiigley ee magaalada Muqdisho.

 
Hiiraan Net.

 
Wasiirrka gaashaandhiga dalka Suudaan C/kariim Mahomat Xusseen oo warbaahinta la hadllayay kadib kulan uu la qaatay dhigiisa dalka Soomaaliya ayaa sheegay in dowladda Suudaan ay hiil iyo hooba la garab taagan tahay Soomaaliya.

 
Wasiirrka ayaa sidoo kale sheegay in Suudaan ay kaalin muuqata ka qaadan doonto dib u dhiska ciidanka xoogga dalka Soomaaliya oo ku burburay dagaaladii Sokeeye,wuxuuna ballan qaaday iney dowladda Soomaaliya siin doonaan taageero hagar la’aaneed.

 
Dalka Suudaan ayuu sheegay in uu ciidamad dowladda Soomaaliya ka taageeri doono dhinacyada Tababarrada iyo qalabka Milateriga,wuxuuna hoosta ka xariiqay in dowladda Suudaan ay dadaal badan ku bixin doonto sidii loosoo celin lahaa cududii ciidankii qalabka siday ee Soomaaliya.

 
Sidoo kale wasiirrka wasaarrada gaashaandhiga C/xakiin Xaaji Max’uud Fiqi oo warbaahinta la hadllay ayaa sheegay in dowladda Suudaan uga mahad celinayaan taageerada aan kala go’a lahayn ee ay la barbar taagan tahay shacabka Soomaaliyeed.

 
Waxaa uu ku bogaadiyay  dowladda Suudaan ku bogaadiyey taageerada waxbarasho iyo isragab taagga ay dowlad walba oo ka dhalata dalka Soomaaliya,wuxuuna xusay iney shacabka Soomaaliyeed ogsoon yihiin wanaagga ay u gashay dowladda Suudaan.

 
Wasiirrka ayaa saacadihii aynu soo dhaafnay kormeero kala duwan ku tagay xarumo dhowr ah oo ay leedahay wasaarrada gaashaadhiga dalka Suudaan, isaga oo qibrad ka qaadanayay xarumahaas iyo sida ay u shaqeeyaan.

 
Hiiraan Net.

 
Ciidamada ayaa gur guri u baallaryay xaafaddaha degmadaas, waxaa ay wararku sheegayaan in ay soo qab qabteen tiro dad rayid ah oo u badnaa dhalinyarro, kuwaasoo xiligan ku socdaan baaritaanno.

 
Dadka howlgalka lagu soo qab qabtay ayaa la sheegay in intooda badan loo gudbiyay xarunta danbi-baarista CID si markaa loo kala saaro oo cidii aan danbi-laheyn dib xoriyadeeda loogu soo celiyo.

 
Inkastoo howlgalkaasi uu ahaa mid saameyn weyn ku yeeshay dhaq dhaqaaqa nolasha degmada Wardhiigley, ayaa haddan waxaa xusid mudan in ilaa iyo hadda aysan wax war ah ka soo saarin arintaa saraakiisha ciidamada dowladda.

 
Howlgalada noocan oo kale ah oo inta badan caadi ka ah magaalada Muqdisho ayaa marka wax laga weydiiyo laamaha nabad-galyada waxaa ay ku macneeyaan in lagu sugayo amniga, laakiin haddana waxaa magaalada Muqdisho ka dhaca falal nabad-galyada ka dhan ah sida weerarkii xalay lagu qaaday xarunta madaxtooyada.

 
Hiiraan Net.

 
Wafdiga ayaa mudadii ay joogeen magaalada waxaa ay la sheegay in ay la kulmeen dhinacyada isaga oo horjeeda siyaasada Jubbooyinka gaar ahaan labada mas’uul ee kala sheegtay in ay maamulaan gobollada Jubbooyinka.

 
Afhayeen u  hadllay garabka Col Barre Aadan Shire oo sheegtay in uu yahay madaxweynaha saxda ee maamulka Jubba-land, ayaa sheegay in ay kulan la qaateen wafdigii xaqiiqo raadinta ahaa ee urur gobolleedka IGAD ka socday, waxaana uu intaa raaciyay in ay u sharxeen qaabkii ay u dhacday doorashadii madaxweynaha Jubba-land ee Col Barre Hiiraan.

 
Afhayeenka ayaa sidoo kale sheegay in urur gobolleedka IGAD ay u sheegeen in doorashada Sheekh Axmed Madoobe aysan aheyn mid u dhacday si sax ah, madaama dad kooban oo isku heyb ka soo jeeda doorteen.

 
”Col Barre Hiiraan waxaa doortay dad matalayay bulshada u dhaqan gobollada Jubbooyinka iyo Gado, oo runtii si xor ah oo aan qasab aheyn ugu shiray magaalada Kismaayo, kadibna sameystay ama doortay madaxweyne ay raali ka yihiin,” ayuu yiri afhayeenka Col Barre Hiiraale.

 
Wafdigii urur gobolleedka IGAD ee booqday magaalada Kismaayo, ayaa sidoo kale la kulmay odayaasha iyo waxgaradka kala taabsan labada dhinac, iyaga oo sameynayay xog ururin iyo waliba in ay wax badan ka ogaadaan khilaafaadka jira.

 
Hiiraan Net.

 
Wafdiga ayaa waxaa horkacayey Tame Readan oo ka tirsan saraakiisha QM u qaabilsan dhanka dib u dhiska iyo deegaameynta,wuxuuna magaalada Muqdisho kulan kula yeeshay masuuliyiinta  maamulka gobolka Banaadir oo uu ugu horeeyey ku simaha gudoomiyaha gobolka Banaadir iyo masuuliyiinta kale ee  maamulka gobolka.

 
Kulanka wafdiga iyo mas’uuliyiinta gobollka Banaadir kadib waxaa warbaahinta la hadllay afhayeenka maamulka gobolka Banaadir Maxamed Yuusuf Cismaan wuxuuna sheegay in maadaama ay magaalada Muqdisho ka socdaan Mashaariic horumarineed oo fara badan in maamulka gobolka uu codsaday in hay’adaha Qaramada Midoobe ay iska arkaan arinkaas si looga gudbo dhaqamo hore oo uu sheegay in lagu gacan bidixayn jiray Mashaariicda dalka loogu tala galay.

 
Waxaa uu sheegay afhayeenka gobollka Banaadir in uu dhammaaday xiligii qandaraasyada beenta ah lacagaha loogu tala galay mashaariicda dalka lagu lunsan jiray sida uu hadalka u dhigay,wuxuuna intaa ku daray in maamulka gobolka Banaadir uu dadaal u galay sidii mashaariicda dalka ka socda ay ugu hirgali  lahaayeen sidii loogu tala galay isla markaane aysan dhicin in lacagaha loogu tala galay mashaariicda gobolka Banaadir aysan galin jeebka shakhsiyaad dana gaara leh.

 
madaxa wafdiga  oo dhiciisa  saxaafadda la hadlay ayaa sheegay in ay tahay markii ugu horeysay ee uu Muqdisho safar ku yimaado,wuxuuna tilmaamay in safarkiisu uu kusoo dhammaaday guul,wuxuuna daboolka ka qaaday in ujeedka safarkoodu uu ahaa sidii dib u dhis loogu samayn lahaa magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya taasoo uu sheegay iney faa’iido u tahay maamulka gobolka iyo shacabka reer Muqdisho.

 
Hiiraan Net.

 
C/samad waxaa uu sheegay in khilaafka u dhaxeeya kooxda Al-shabaab uusan aheyn mid qarsoon, sidaa daraadeed loo baahan yahay dowladda federaalka Soomaaliya in ay ka faa’ideysto khilaafkaas.

 
”Khilaaf muuqda oo aan qarsooneyn ayaa u dhaxeeya saraakiisha Al-shabaab, sidaa daraadeed dowladda federaalka waxaa la gudboon in ay ka faa’ideysto khilaafkaas jira, ” ayuu yiri wasiirrkii hore ee arrimaha gudaha iyo amniga Qaranka C/samad Macalin Max’uud.

 
C/samad ayaa tilmaamay  in xiligan la gudboon  tahay  madaxda dowladda federaalka Soomaaliya iney ka faa’iideystaan Khilaafka iyo xiisada ka dhax-taagan horjoogayaasha sare ee Al-shabaab, wuxuuna hoosta ka xariiqay in Al-shabaabay u baahan yihiin dhamaystir yar.

 
Todobaadyadii aynu soo dhaafnay waxaa jira khilaaf xoogan oo ka dhax-taaganaa horjoogayaasha sare ee kooxda Al-shabaab, kuwasoo isugu jawaabayay warbaahinta.

 
Hiiraan Net.

 
Agaasimaha ayaa sheegay ama waxba kama jiraan ku tilmaamay in ciidamo ka tirsan nabad-sugida is hor’taag ku sameeyeen kulan ay yeellan lahaayeen xildhibaanno, balse ay tahay arin laga bad badiyay oo been abuur ah, waxaana uu agaasimaha dalbaday in inta aan warbaahinta laga hadlin qalad ay galaan ciidamada mabad sugida, in lagu soo wargaliyo xaruumaha ay ka amar qaataan.

 
”’Waxaan leenahay eedeyntaas waa waxba kama jiraan, ma jiraan ciidamo ka tirsan nabad-sugida Qaranka oo is hor’taag ku sameeyay kulan ay yeellan lahaayeen xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya, xildhibaannadana naguma soo war-gallin kulan si amnigooda loo sugo,” ayuu yiri Bashiir Goobe.

 
Waxaa uu sheegay in marnaba aysan ka suurtagalin ciidamada nabad-sugida in ay is hortaagaan kulan ay qabsanayaan xildhibaanno Soomaaliyeed, taasoo ah xadgudub lagu sameeyay ciidamada.

 
”Annagu ma nihim dad garan waayay xuquuqda ay leeyihiin xildhibaannada, iska daa mudanayaasha baarlamaanka xitaa shacabka Soomaaliyeed ayaa u madaxbanaan in aragtidooda iyo fikirkooda soo bandhigaan si nabad ah,” ayuu yiri agaasimaha hay’adda nabad-sugida.

 
Dhawaan ayeey aheyd markii mudanayaasha baarlamaanka Soomaaliya ee diyaarinayay mooshinka ka dhanka ah xukuumada Soomaaliya sheegeen in leyska hortaagay kulan ay ku yeellan lahaayeen Hotelka City Place ee magaalada Muqdisho.

 
Hiiraan Net.

 
Dadka ku dhaqan tuulada ayaa sheegay in ilaa iyo hadda aysan si dhab ah u ogeyn cid dabka qabasiisay ama gubtay tuullada, laakiin waxaa ay sheegeen in todobaadyadii ugu danbeeyay ay halkaa ka taagnaayeen xiisado colaadeed oo u dhaxeeya labo beellood oo beeraley ah.

 
Qof rayid ah oo ka tirsanaa dadka tuulada ayaa la sheegay in uu dabka ku dhaawacmay, iyadoo dhinaca kalana ay ku basbeelleen ama ku gubteen dabka guryo dhowr ah oo ku yaallay tuulada.

 
Xiisadahan u dhaxeeya beelaha wada dega gobolka Shabellaha Dhexe ayaa ahaa mid horay u soo jiitameyay, inkastoo intii Al-Shabaab ka talinayeen magaalada Jowhar ku guuleysteen inay kala dhex galaan

 
Maalintii Jimcaha ee la soo dhaafay ayeey aheyd markii abo ruux lagu dilay deegaano u dhow dhow Jowhar, kuwaasoo ahaa dad lagu dhex dilay beerahooda.

 
Maamulka gobolka Shabellaha dhexe ayaa maalmihii la soo dhaafay ku howlanaa daminta xiisadaha u dhaxeeya dadkan beeraleyda ah.

 
Hiiraan Net.

 
Mas’uuliyiin ka socotay rugaha ganacsiga ee Soomaaliya iyo Kenya, mas’uuliyiin dowladda Soomaaliya ka socday iyo saraakiil ciidan ayaa ka qeybgashay kulanka.

 
Xasan Nuur oo ah madaxa qaban-qaabada shirka oo kulanka ka hadlay ayaa sheegay in fikirkooda uu yahay sidii ay isugu imaan lahaayeen rugaha ganacsiga Soomaaliya iyo Kenya, isagoona ummadda Soomaaliyeed ugu baaqay inay ka faa’ideystaan oo ay maal-gashadaan dalkooda qaniga ah.

 
Guddoomiyaha rugta ganacsiga ee Kenya, James N. Mureu oo kulanka ka qeyb-galay ayaa xusay in Soomaaliya ay tahay dal ku wanaagsan maal-gashiga, wuxuuna soo jeediyay isku-furidda ganacsiga Soomaaliya iyo dalalka dariska ah, si ganacsatada dariska ay fursad maal-gashi u helaan.

 
Shirka maal-gashiga iyo dib-u-dhiska Soomaaliya oo wajigiisa hore uu Nairobi ka dhacayo 28-29-ka bishan ayaa la qorsheynayaa in wajigiisa labaad lagu qabto magaalada Muqdisho.

 
Taliyaha booliska Soomaaliya, Jeneraal C/xakiin Daahir Saacid ayaa sheegay in boolisku ay xaqiijin doonaan ammaanka shirka, marka ay noqoto in ay Muqdisho marti-geliso.

 
–DHAMAAD

 
Weerarkan ayaa noqonaya kii ugu horreeyay oo lagu qaado madaxtooyada Soomaaliya tan iyo markii uu dhashay sannadkan, iyadoo aysan jirin wax war ah oo kasoo madaxtooyada iyo laamaha ammaanka dowladda.

 
Dadka ku dhaqan degmada Wardhiigley oo ah halka ay madaxtooyada ku taallo ayaa warbaahinta u sheegay in xalay oo dhan ay maqlayeen hugunka madaafiic culus oo si dardar-doori ah ugu soo dhaceysay xaafaddaha ay ku nool yihiin waxaana inta badan madaafiicdaas lagu bartilmaameedsanayay xarunta madaxtooyada.

 
Ilaa iyo hadda ma jirto id sheegatay inay weerarkaas ka dambeysay, balse weerarro sidan oo kale ah oo tan iyo sannadkii hore lagu qaadayay xarunta madaxtooyada Soomaaliya ayaa mas’uuliyaddooda sheegan jirtay Al-shabaab.

 
Weerarka xalay lagu qaaday xarunta madaxtooyada Villa Soomaaliya oo madaafiica lagu tuurayay laga soo ridayay isla gudaha magaalada Muqdisho ayaa ku soo beegmaya xili bilihii ugu danbeeyay baaritaanno xoogan oo amniga lagu xaqiijinayo ka wadeen degmooyinka gobollka Banaadir ciidamada dowladda federaalka.

 
Hiiraan Net.

 
Wasiirrka oo la sheegay in uu marti-qaad rasmi ah ka hellay dhigiisa dalka Suudaan ayaa waxaa ku soo dhaweeyay garoonka diyaaradaha magaalada Khartuum saraakiil ka tirsan dowladdaha Suudaan iyo waliba safiirka Soomaaliya u jooga magaalada Khartuum Max’ed C/llaahi Faarax Ugaas, iyadoo intaa kadibna loo galbiyay gudaha magaalada.

 
Waxaa la fillayaa in wasiirku uu wada hadallo la yeesho dhigiisa difaaca dalka Suudaan oo ay ka wada hadlli doonaan arrimo u badan sidii ay dowladda Suudaan gacan uga siin laheyd dowladda Soomaaliya dib  u dhiska lagu sameynayo ciidamada qalabka sida.

 
Sidoo kale, waxaa la fillayaa in labada mas’uul ay ka wada hadllaan in dowladda Suudaan kordhiso tababarada ay siiso saraakiisha ciidamada qalabka sida si markaa kor loogu qaado tayada ciidamada iyo hogaankoodaba.

 
Booqashadan wasiirrka gaashaandhiga uu ku tagay dalka Suudaan ayaa noqoneysa tii ugu horeysay ee nooceeda ah, waxaana ay Suudaan ka mid tahay dowladdaha sida tooska ah uga taageera dowladda Soomaaliya dhinaca tababarada ciidamada.

 
Hiiraan Net.