Qiso Diini Ah. Xaadib Ibnu Abii Baltaca
Saxaabigii lagu magacaabi jiray Xaadib Ibnu Abii Baltaca waxa uu ahaa saxaabi aan u dhalan quraysh marka Nabiga iyo saxaabadiina waxa ay usoo hijroodeen Madiina, Xaadib reerkiisii iyo maalkiisii waxa uu uga soo tagay MAKKAH …. Xaadib waxa uu is dhahay quraysh umaadan dhalan reerkaagii iyo maalkaagiina wax kuu ilaalinaya malaha ragan aad la soo hijrootay waa rag u dhashay dalka iyo dadka marka si aad uga hesho quraysh waji iyo sharaf ayna kuugu badbaadiyaan reerkaaga iyo maalkaaga waxaad u gud bisaa dagaalkan nabigu S.C.W uu abaabulayo uuna rabo inuu kugaado gaaladii quraysh Nabiga S.C.W waxa uu diyaariyay ciidan uu rabay inuu ku gaado quraysh Nabiga S.CW Allah ayuu baryay inaysan ka fashilmin abaabulkiisan dagaal uu lamaagan yahay Ahlu Makkah….
Xaadib waxa uu go’aan saday inuu gudbiyo sirtan nabiga S.C.W uuna u sheego quraysh in Nabigu S.C.W uu duulaan kusoo qaadayo marka iska ilaaliya diyaar garoobana. Xaadib waraaqdii wuu qoray asagoo ka bilaabay magaciisa oo saddexan kadib waxa uu u dhiibay Naag gaaal ahayd oo lagu magacabi jiray “ SAARIA” wuxuuna siiyay lacag dhan 12 riyaal aad ayuu ula dardaarmay inay waraaqdaas gaadhsiiso odayaashii quraysh ayna ilaaliso waraaqdaas ……
Saaria waraaqdii waxay dhex galisay timaheeda ayadoo ilaalinaysa hadalka iyo balanka Xaadib……. Saaria way tagtay Markay maraysay meel 12 miles u jirta Madina oo la dhaho “Rawdatu Khaakh” ayaa waxyigii u yimid nabiga S.C.W. Nabiga S.C.W ilaahay ayaa waxyi ugu soo dhiibay JIBRIIL waxaana lagu dhahay ciidankaaga waa laga warbixiyay sir ayaa fakatay waxaana loo dhiibay naag safar ku ah Makkah marka ha lasoo qabto naagtaas. Nabiga S.C.W waxa uu u wacay saddex saxaabi oo can ku ahaa farda fuulka oo kala ahaa Ali ibnu Abii Daalib, Miqaad ibnu Aswad iyo Zubier ibnu Cawaam, Nabigu S.C.W waxa uu kudhahay ilaa aad gaadhaan “ Rawdatu Khaakh” ha istaagina naagta dharka noocaas wadata oo neefka geela ah saaran waraaqda ay wado kasoo qaada Saddexdii saxaabi way baxeen, naagtii ayay ku gaadheen meeshii Nabigu S.C.W uu ugu tilmaamay Ali ayaa hadlay waxa uu dhahay soo saar waraaqda aad wado, naagtii waxay tiri waraaq aan wado iyo wax la iisoo dhiibay lama arko. Saddexdii saxaabi waxay guda galeen inay baadhaan naagta alaabtay wadatay balse maysan arag wax waraaqa oo ay wado waayo timaha ayay dhex galisay timaheedana wax baadhay ma jirin.
Ali ibnu abii Daalib waxa uu dhahay “ walaahi been ma kuu sheegayno Nabiguna anaga been nooma sheegin, ee waraaqda soo saar ama dharka ayaa lagaa bixinayaa” Naagtii haday aragtay dhiiranaanta iyo geesinimada iyo indha adayga Ali ibnu abii Daalib way cabsatay waraaqdiina timaheeda ayay ka soo dhex bixisay. Saddexdii saxaabi waraaqdii ayay la laabteen Nabiga S.C.W ayaa loo geeyay waraaqdii, Markii la furay waxaba ku qoran waraaqdan waxay ka socotaa Xaadib ibnu abii Baltac waxay ku socotaa odayaasha quraysh waxan idiin sheegayaa in Nabi Muhammed S.C.W uu duulaan idinku soo qaadi rabo marka u diyaar garooba. Nabiga S.C.W waxa uu uwacay xaadib, waxa uu dhahay “ Xaadib, maxaa kugu kalifay arintan” Xaadib waxa uu dhahay “yaa Rasuulalahi, ha igu dag-dagin hana igu fududaan yaan la imindi marine oo la idiline” waxa uu dhahay xaadib “ aniga quraysh kama dhalan nin dhex dagan ayaan iska ahaa, Makkah waxaa iga jira caruur, xaasas iyo xoolo wax ii ilaalinaya malaha, ragan kale ee saxaabada ah waa raga u dhashay Makkah mana la taaban karo xaasaskooda iyo xoolahooda, marka si aan uga helo waji iyo tix galin quraysh ayaan ugu gud biyay arintan, waan ogahay rasuul ilaahay ayaad tahay ilaahay ayaana kuu gargaaraya gaalana inaysan waxba kaa qaadayn waa ogaa, anigana diintayda kama bixin gaalana ma jeclaan dantaas iyo duruuftaas ayaa igu kaliftay Rasuul ilaahayow” Nabiga S.C.W waxa uu dhahay “ Run ayuu sheegay Xaadib”…….
Ninkii Cumar ibnu Khadaab ahaa ayaa marka xanaaqay seefta labooday waxa uu dhahay yaa Rasuulalahi ii fasax ninkan munaafaqa ah aan surka ka gooyee, ninka sirteena naga fashilay…. Nabiga S.C.W waxa uu dhahay “ Yaa cumar, soo ma ogid Xaadib waxa uu kamid ahaa ragii ka qayb galay Dagaalkii Bedar, Ilaahay ayaa ahlu beder daalacday quluubtooda una dambi dhaafay wax kasta oo ay sameyaan” Xaadib sidii ayaa lagu daayay, kadib waxaa soo dagtay suurada ladhaho “ MUMTAXINAH”….waxa lagu xusay axkaam badan oo kusaabsan umuurahaas iyo kuwo kale oo farabadan. Mansha Allah, ilaahay wax ka qarsoon malaha qofkii ilaahay si toosa isugu dhiibana ilaahay ayaa ilaalinaya. Qore: Saciid Qore:Sheikh Nour E.mail snf2.uk@hotmail.com
